W angielskim są dwa rodzaje przedimków: nieokreślony (a / an) i określony (the). Czasem przedimka nie ma wcale (tzw. przedimek zerowy). Polacy mają z nimi kłopot, bo w polskim przedimków nie ma, ale kilka zasad pokrywa większość sytuacji.
Trzy możliwości w skrócie
| Przedimek | Użycie | Przykład |
|---|---|---|
| a / an | jeden z wielu; coś wspomniane po raz pierwszy; zawód lub rodzaj | I saw a dog. (Widziałem psa.) She is an engineer. (Jest inżynierem.) |
| the | konkretna rzecz znana obu stronom; rzeczy jedyne w swoim rodzaju; drugie wspomnienie | The dog was big. (Ten pies był duży.) The sun is hot. |
| brak przedimka | liczba mnoga i rzeczowniki niepoliczalne ogólnie; większość nazw własnych i posiłki | Dogs are loyal. I like music. |
A czy an?
Wybór zależy od dźwięku następnego słowa, nie od jego pisowni. An stawiamy przed dźwiękiem samogłoskowym, a przed spółgłoskowym.
| Zasada | Przykłady |
|---|---|
| an + dźwięk samogłoskowy | an apple, an egg, an idea, an old house |
| a + dźwięk spółgłoskowy | a book, a house, a university /juː/, a European city /jʊ/ |
| an + niema h | an hour, an honest man, an honour |
| a + wymawiane h | a hotel, a horse, a happy child |
Kiedy używać a / an
- Pierwsze wspomnienie policzalnego rzeczownika w liczbie pojedynczej: I bought a car. (Kupiłem samochód.)
- Zawód lub rola: He is a doctor. (Jest lekarzem.) She works as a waiter.
- Rodzaj lub klasa: A cat is a pet.
- Na jednostkę: twice a week (dwa razy w tygodniu), 50 km an hour (50 km na godzinę), £3 a kilo.
- Po such, what, quite, half: such a good idea, what a surprise, quite a long way.
Tylko policzalne rzeczowniki w liczbie pojedynczej mają a / an. Nigdy z liczbą mnogą (a books) ani z niepoliczalnymi (an information, a advice) – mów some information, a piece of advice.
Kiedy używać the
- Coś już wspomniane: I bought a car. The car is red. (Kupiłem samochód. Ten samochód jest czerwony.)
- Coś jasne z sytuacji: Close the door, please. (drzwi w tym pokoju)
- Rzeczy jedyne w swoim rodzaju: the sun, the moon, the sky, the world, the internet.
- Stopień najwyższy i liczebniki porządkowe: the best, the first, the only, the same.
- Niektóre nazwy geograficzne: the Alps, the Atlantic, the Netherlands, the United States, the Thames.
- Instrumenty muzyczne: She plays the piano.
- Grupy ludzi: the rich, the French, the young.
Kiedy nie używać przedimka
| Przypadek | Przykłady |
|---|---|
| Liczba mnoga i rzeczowniki niepoliczalne ogólnie | I like cats. Water is important. Life is short. |
| Większość krajów, miast i kontynentów | He lives in Poland. We visited Paris. Asia is large. |
| Posiłki | We have breakfast at eight. Lunch is ready. |
| Języki i przedmioty szkolne | She speaks Spanish. I study biology. |
| Sporty i gry | They play football. He likes chess. |
| Stałe zwroty z miejscami (instytucja, nie budynek) | go to school, in hospital, at work, in bed, go to church, at home |
| Transport z „by” | by car, by train, by bus, on foot |
Porównanie przykładów
- I need a pen. (any pen)
Potrzebuję długopisu. (jakiegokolwiek) - Give me the pen on the table. (a specific pen)
Daj mi długopis ze stołu. (konkretny) - Children need love. (in general)
Dzieci potrzebują miłości. (ogólnie) - The children in my class are noisy. (specific)
Dzieci z mojej klasy są hałaśliwe. (konkretne) - She goes to school by bus. (as a student)
Jeździ do szkoły autobusem. (jako uczennica) - She went to the school to meet the teacher. (the building)
Poszła do szkoły się spotkać z nauczycielem. (budynek)
Typowe błędy Polaków
- Brak przedimka przed zawodem: She is doctor. → She is a doctor. W polskim mówimy „jest lekarzem”, w angielskim potrzebne jest „a”.
- Brak the przy drugim wspomnieniu: I have a dog. Dog is black. → The dog is black.
- I like the music. (ogólnie) → I like music.
- He plays football on the weekend. → at the weekend (brytyjski) / on the weekend (amerykański).
- I go to the home. → I go home. (przed home nie ma przyimka ani przedimka).
- an university → a university (wymowa zaczyna się od /j/).
Najczęstsze pytania
Jak wiedzieć, czy użyć „the” czy „a”?
Zapytaj siebie: czy rozmówca wie dokładnie, o którą rzecz mi chodzi? Jeśli tak, użyj „the”. Jeśli to jakakolwiek rzecz albo nowa informacja, użyj „a / an”.
Dlaczego mówimy „the United States”, ale „Poland”?
Nazwy w liczbie mnogiej lub ze słowem republic, kingdom, union, states mają „the”: the Czech Republic, the United Kingdom, the Netherlands. Większość jednowyrazowych nazw krajów jest bez przedimka.
Czy w nagłówkach można pomijać przedimki?
Tak. Nagłówki prasowe, notatki i znaki często je pomijają („Man finds wallet”), ale w zwykłych zdaniach są wymagane.